denonco@transparency.com.al

Denoncimi: Kardiokirurgjia në QSUT prej një muaji e bllokuar! Reagon Ministria: Jemi në proces furnizimi, kemi fondet

Deputeti i Partisë Demokratike Tritan Shehu në një shënim në rrjetet sociale thotë se kardiokirurgjia në QSUT prej një muaji është e bllokuar. Sipas Shehut, ardhjet me hove të materialeve thelbësore apo edhe të medikamenteve kanë goditur këtë herë kardiokirurgjinë në QSUT.

Shehu thekson se prej disa javësh ky aktivitet shumë i rëndësishëm mjekësor është bllokuar prej faktit se mundojnë oksigjenatorët, një material ky i domosdoshëm për shumicën e operacioneve në zemër e enët kryesore te gjakut.

Pas denoncimit të Tritan Shehut se kardiologjia është prej një muaji e bllokuar, QSUT thotë se i është përgjigjur çdo emergjence dhe ka garantuar vazhdimësinë e ndërhyrjeve kardiokirurgjikale, sipas përcaktimeve mjekësore. Në një reagim për Report Tv, Qendra Spitalore Universitare “Nënë Tereza”  sqaron se ka në dispozicion fondin e nevojshëm dhe është në procedura për vijimin e procesit të furnizimit me materialet mjekësore, sipas procedurave të prokurimit publik në zbatim të legjislacionit në fuqi.

Denoncimi i plotë

‘Ardhjet me “hope” te materialeve thelbësore e jetësore mjekësore, apo dhe te medikamenteve, kane goditur ketë here edhe kardiokirurgjinë ne QSUT.

Prej javësh ai aktivitet shume i rëndësishëm mjekësor është bllokuar prej faktit se mungojnë oksigjeneratoret, nje material ky i domosdoshëm për shumicën e operacioneve ne zemër e enët kryesore te gjakut. Dhe ajo sasi shume e vogël oksigjenatoresh e ruajtur nga shërbimi nuk siguron dot as nevojat e plota te urgjencës mjekësore, jo me ato te një aktiviteti normal.

Pa dyshim këtu e pësojnë: 1- Se pari pacientet, qe nuk jane te paket ne numër e serioze persa i përket patologjive. Një pjese e tyre ne baze te mundësive financiare jane te detyruar te drejtohen tek privati, me pagesa te larta nga xhepi. Asnje rimbursim nga shteti dhe për kete situate anormale te krijuar nga mos funksionimi i institucioneve shtetërore.

2-Por kjo gjendje prek edhe shërbimin e kardiokirurgjisë si pasoje e te tilla ndërprerjeve shume te dëmshme per ate. Perfitoj nga rasti per te përshëndetur koleget e personelin e kardiokirurgjisë, qe me vullnetin e aftësitë e tyre, pavarësisht këtyre pengesave e vështirësive, qe u krijohen nga kjo mjekësi “falas”ne Shqipëri, po zhvillojnë kete shërbim. Dhe aktualisht jane tejet te shqetësuar persa po ndodh.’- shkruan Shehu.

Read more

TFL hap thirrje për artikuj investigativë në fushën e shëndetësisë

Thirrja organizohet nga Shoqata Together for Life në bashkëpunim me BIRN Albania, me mbështetjen e National Endowment for Democracy

Shoqata “Together for Life” po zbaton projektin “Promovimi i transparencës dhe llogaridhënies në sektorin shëndetësor në Shqipëri”. Projekti synon të rrisë transparencën dhe llogaridhënien në sektorin e shëndetësisë në Shqipëri. Kjo është veçanërisht e rëndësishme duke pasur parasysh pakënaqësinë në rritje të qytetarëve përkundrejt shërbimeve dhe infrastrukturës shëndetësore publike, pagesat e larta nga xhepi, financimin e ulët për sektorin, shkeljet gjatë kryerjes së kontratave me një barrë të madhe financiare për buxhetin etj.

Një nga instrumentet e propozuara nga projekti është përdorimi i gazetarisë investigative për të nxjerrë në pah disa nga çështjet më të rëndësishme lidhur me korrupsionin në sistemin shëndetësor.

Për të kontribuar në promovimin e një sistemi shëndetësor transparent, TFL në bashkëpunim me BIRN Albania hap thirrjen për 2 artikuj investigativ,

(2) gazetarë do të përzgjidhen për të prodhuar artikuj investigativë në fushën e shëndetësisë. Gazetarët aplikantë do të përzgjidhen nga një juri e pavarur e përbërë nga gazetarë me eksperiencë dhe ekspertë në fushën e medias.

Gazetarët do kenë në dispozicion një periudhë dy mujore për të përfunduar investigimin e tyre dhe përgatitjen e artikullit për publikim.

Fituesit pritet që të angazhohen dhe të përmbushin të gjitha detyrimet në lidhje me investigimin, si dhe respektimin e standardeve të gazetarisë investigative dhe etikës profesionale.

Kandidatët duhet të dorëzojnë formularin e bashkëngjitur kësaj thirrjeje. Propozimet duhet të kenë për qëllim ekspozimin e korrupsionit, abuzimit me pushtetin, abuzimi me fondet publike, pa-ndëshkueshmërinë dhe mungesës së zbatimit të ligjit në fushë e shëndetësisë.

Prioritet në përzgjedhje do i kushtohet propozimeve të cilat përfshijnë një nga temat e mëposhtme, por inkurajojmë propozimin e temave të tjera (duke patur në vëmendje 4 fjalë kyçe: transparencë; llogaridhënie; fonde publike; shëndetësi).

  • Tenderat në shëndetësi: Përputhja me ligjin, transparenca dhe abuzimet.
  • Transparenca e shpenzimeve për shëndetësinë (ndërtimin e spitaleve të reja; financimi i shërbimeve të reja; financimi për barnat; kompanitë përfituese – favorite për përfitimin nga tenderat etj.)
  • Shpenzimet për koncesionet dhe ndikimi në buxhetin e përgjithshëm të shëndetësisë

Aplikantët mund të dërgojnë më shumë se një aplikim, por vetëm një propozim për kandidat do të përzgjidhet.

Gazetarët e përzgjedhur do të kenë një suport financiar prej 1000$, me qëllim ndjekjen e problematikës së përzgjedhur në të gjitha hallkat e kërkuara.

Të drejtën për të aplikuar e kanë të gjithë gazetarët në Shqipëri, të punësuar apo në profesion të lirë.

Kandidatëve i kërkohet që bashkë me formularin e plotësuar të aplikimit të dërgojnë një CV, dhe tre shembuj të punës së tyre me email në: info@togetherforlife.org.al

Afati për dorëzimin e aplikimeve, deri më: 10 janar 2023

Read more

Barna e leuçemisë mungon prej kohësh, Bardhi: Shkel të drejtat e pacientëve

Lista e rimbursimit përbën 25% të të ardhurave të grosistëve, por pavarësisht këtij kontributi të lartë Fondi i ka zbehur mekanzimat e kontrollit.

Sipas Raportit të KLSH, për gjysmën e parë të vitit 2021 ky institucion nuk ka kryer asnjë kontroll, ndërsa për muajt korrik -shtator, ka kryer vetëm 4 auditime, duke e lënë këtë sektor të rëndësishëm pa monitorim.
Edhe tek spitalet fondi ka ushtruar 16 kontrolle, nga të cilat 14 janë kryer vetëm në QSUT.

Një kontroll tematik është ushtruar në Spitalin e Traumës, ndërkohë që në 3 spitalet e tjera Universitare dhe në 5 spitale private, të cilët marrin miliona lekë nga koncensionet dhe paketat shëndetësore nuk është ushtruar asnjë kontroll. Jo pak habi të bën edhe fakti se nga këto 16 kontrolle, 13 janë kryer për lëshimin e recetave me rimbursim. Vetëm 2 kontrolle janë kryer për koncensionin e sterilizimit dhe 1 për paketat shëndetësore.

Imatinib açord 100 mg është alternativë e vetme për medikamentet spitalore dhe përdoret për të sëmurët me kancer të gjakut, leucemi. Por në QSUT ky preparat nuk gjendet prej muajit tetor. Edhe gjatë verës ky medicament ka munguar për rreth dy muaj. Ndërprerja e kësaj terapie mund të rrezikojë seriozisht jetën e pacientëve.

Vetë Qendra Universitare “Nënë Tereza” nuk iu përgjigj një kërkese për informacion nga “Inside Story”.

Eglantina Bardhi, drejtore e Shoqatës Together for Life e ka konsideruar mungesën e barnave si shkelje e rëndë e të drejtave të pacientit.

Top Channel

Read more

Spitali i Kavajës vetëm 27 mjekë specialistë për 100 mijë banorë

“Për momentin kemi një anestezit dhe kirurg, por presim të lidhim kontratë me një kirurg tjetër që të fusim në funksion pavionin e kirurgjisë”, tha Adriatik Abdurrahmano, shef i poliklinikës së specialiteteve, Kavajë.

27 mjekë specialist të spitalit të Kavajës, duhet t’i shërbejnë 100 mijë banorëve. Numri i mjekëve është I pamjaftueshëm për këtë numër të lartë banorësh. Por përveç kësaj në spitalin e Kavajës mungojnë dhe mjekët specialit, pacientët që kanë nevojë për një konsult neuropsikiatri jo gjithnjë e marrin atë kur kanë nevojë.

“Për momentin kemi mungesë të pjesshme të neuropsikiatrit na vjen një neurologe nga Spitali Rajonal i Lezhës, 4 herë në muaj  dhe na ofroj asistencën e saj dhe shumë shpejt presim të na ofrohet një mjeke neurologe”u shpreh Adriatik Abdurrahmano, shef i poliklinikës së specialiteteve, Kavajë.

Shërbimi i urgjencës punon në çdo ditë dhe orë të javës, ndërsa edhe ata pak mjekë specialist që punojnë në këtë spital, jo çdo ditë janë aty për të punuar.

“Gjatë gjithë javës konsulatat spitalore bëhen nga e hëna në të shtunë, te gjithë specialistët janë të gatshëm për të dhënë shërbimin e tyre. Ndërkohë ne spital funksion shërbimi patologjia, obsentrikës, pediatrisë. Presim të fusim në pune dhe shërbimin e kirurgjisë me afrimin e një kirurgu të ri. Në ditën e djelë është pushim si në të gjithë Shqipërinë, në rast nevoje thirrën specialistët për të dhënë ndihmën e tyre”.

Për mjekët që punojnë në QSUT apo në spitalin e traumës, fundjava nuk është një ditë pushimi, përkundrazi për ta janë ditët më të vështira të punës pasi presin të gjitha rastet e vështira të spitaleve rajonalë.

Burimi: Top Channel

Read more

Raporti: Shpenzimet për rimbursimin e barnave e pajisjeve mjekësore, nuk janë respektuar kufijtë e rimbursimit

Raporti: Shpenzimet për rimbursimin e barnave e pajisjeve mjekësore, nuk janë respektuar kufijtë e rimbursimit

Në raportin e kontrollit të lartë të shtetit “Auditimi Përputhshmërie” në Fondin e Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor, analizohen edhe shpenzimet për rimbursimin e barnave e pajisjeve mjekësore për vitin 2021

Nga auditimi në lidhje me të dhënat e rimbursimit të përcjella nga Drejtoria Ekonomike konstatohet se nuk janë respektuar kufijtë e rimbursimit të përcaktuara në ligjin e buxhetit të vitit, të ndryshuar, ku citohet se “Fondi për rimbursimin e medikamenteve nuk tejkalon tavanin prej 10,700 milionë lekësh, përfshirë detyrimet e prapambetura, nga i cili, 200 milionë lekë përdoret për rimbursimin e medikamenteve për kurimin e COVID-19”. Të dhënat mbi rimbursimin e pranuar nga Drejtoria e Rimbursimit dhe Drejtoria e Informacionit dhe Analizës Statistikore raportojnë mbi një vlerë rimbursimi të pranuar prej 11,061 milion lekë përkundrejt planit të përditësuar prej 10,694 milion lekë. Të analizuara sipas Drejtorive Rajonale të Fondit, realizimi në krahasim me planin vjetor paraqitet sipas tabelës së mëposhtme: Plani dhe realizmin i rimbursimit sipas DRF

Sikurse evidentohet nga tabela rezulton tejkalim i planit të rimbursimit me 367 milion lekë krahasuar me planin e miratuar të ndryshuar. Sipas të dhënave të vendosura në dispozicion nga Drejtoria Ekonomike, pagesat e realizuara për ekzekutim të detyrimeve të lindura përgjatë vitit si dhe për muajin Dhjetor 2020, rezulton të jenë paguar së bashku me rimbursimin e fishave të diabetit shuma prej 10,614 milion lekë

Read more

Koncensioni i sterilizimit: Vështirësi në monitorimin e kontratës, për të njëjtën ndërhyrje kirurgjikale faturimi kryhet sipas kompleksiteteve të ndryshme

Kontrolli i lartë i shtetit ka publikuar Raport Përfundimtar “Auditimi Përputhshmërie” në Fondin e Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor. Auditimi u krye me bazë risku, për vlerësimin e saktësisë së aktiviteteve dhe transaksioneve financiare, çështjeve që lidhen me organizimin dhe funksionimin e institucionit, duke përfshirë saktësinë e paraqitjes së të ardhurat dhe shpenzimet, në përputhje me aktet ligjore e nënligjore dhe me parimet e ligjit për menaxhimin financiar dhe kontrollin, vlerësimin e saktësisë së informacioneve në të gjitha aspektet materiale në përputhje me kuadrin ligjor e rregullator mbi bazën e të cilit ushtron veprimtarinë “Fondi i Sigurimit të Detyrueshëm të Kujdesit Shëndetësor”, etj

Nga auditimi mbi zbatimin e kontratës koncesionare për sterilizimin, rezultoi se:

Nuk ekziston një protokoll i saktë dhe i plotë i ndërhyrjeve/seteve, numri i seteve në aneks kontratë dhe faktit sipas diagnozave të aplikuara, pasi ka një numër shumë më të madh diagnozash/ndërhyje në krahasim me numrin e seteve të përdorura. Në skedarët për përdorimin e seteve administruar nga DSHSU, janë përshkruar dy rubrika ku në njërën shënohet diagnoza dhe në tjetrën lloji ndërhyrjes;

 Është ndryshuar numri i instrumenteve në mënyrë të pa argumentuar për disa prej seteve nga viti në vit për të njëjtën diagnozë/ndërhyrje kirurgjikale;

Konfigurimi i seteve dhe ndryshimi i kompleksiteteve ka sjellë vështirësi në monitorimin e kontratës;

Ka disa raste që për të njëjtat ndërhyrje/sete janë aplikuar 2 dhe/ose 3 nivele të ndryshme kompleksiteti, me pasoja në financimin e kontratës për tavanin buxhetor përkatës dhe kufizimin e ndërhyrjeve për pacientet;

Gjithashtu nga përpunimi i të dhënave të administruara për vitin 2021 konstatohet se për të njëjtën ndërhyrje kirurgjikale, të realizuar në të njëjtin spital apo spital tjetër, faturimi kryhet sipas kompleksiteteve të ndryshme, dhe për pasojë çmime të ndryshme. Kjo mënyrë aplikimi e nivelit të kompleksitetit gjatë zbatimit të kontratës, shkakton pasoja financiare shtesë, krahasuar me efektin e përdorimit të kompleksitetit më të ulët të mundshëm, e lidhur kjo me çmimin përkatës.

Në këtë kuadër, kanë rezultuar 21,174 raste, në të cilat është klasifikuar ndërhyrja kirurgjikale si kompleksiteti i mesëm dhe për të njëjtat ndërhyrje kirurgjikale, në disa raste është faturuar edhe si kompleksitet i lartë, si dhe janë 4,725 raste në të cilat është faturuar për kompleksitet të lartë, megjithëse të paktën një herë e njëjta ndërhyrje kirurgjikale është faturuar si kompleksitet i mesëm. Në se për këto ndërhyrje do të përdorej kompleksiteti i mesëm, do të ulej financimi i kësaj kontrate për 87,318,000 lekë me TVSH.

Gjithashtu, në total paraqiten 16,710 raste në të cilat është klasifikuar ndërhyrja kirurgjikale si kompleksiteti i ulët dhe për të njëjtat ndërhyrje kirurgjikale, në disa raste është faturuar edhe si kompleksitet i lartë apo kompleksitet i mesëm. Nga auditimi konstatohet se janë 5,924 raste në të cilat është faturuar për kompleksitet i lartë dhe 8,057 raste në të cilat është faturuar për kompleksitet I mesëm megjithëse të paktën një herë e njëjta ndërhyrje është faturuar si kompleksitet i ulët. Në se për këto ndërhyrje do të përdorej niveli i ulët i kompleksitetit, financimi kësaj kontrate do të ulej me vlerën 81,214,560 lekë me TVSH.

Read more

OSHC-të në tryezë diskutimi: Keqmenaxhimi, shkak i korrupsionit në sistemin shëndetësor

Organizatat e shoqërisë civile që punojnë për përmirësimin e transparencës dhe llogaridhënies në sistemin shëndetësor, u mblodhën sot në Tiranë, në një tryezë të rrumbullakët për të diskutuar mbi aktualitetin e këtij sektori, nivelin e bashkëpunimit të institucioneve qëndrore me organizatat e shoqërisë civile etj. Tryeza e thirrur nga shoqata ‘Together for Life’, në kuadër të projektit “Sisteme shëndetësore transparente dhe llogaridhënëse”, mbështetur nga National Endowment for Democracy (NED), konsultoi çështjet e lidhura me shkeljet dhe korrupsionin brenda këtij sistemi, dhe problematikat në tërësi që pengojnë ofrimin e një shërbimi cilësor ndaj pacientit.

Organizatat ndanë qëndrimet e tyre lidhur reagimin dhe angazhimin që shoqëria civile duhet të ndërmarrë, për çështje që ndikojnë tek opinioni publik, duke dakortësuar se:

Problematikat e sistemit shëndetësor vijnë për shkak të keqmenaxhimit, çka krijon mundësinë për zhvillimin e aktiviteteve/praktikave të paligjshme, duke filluar nga niveli më i lartë dhe më pas në gjithë zinxhirin e funksionimit të sistemit.

Reagimi ynë, thanë përfaqësuesit e organizatave, duhet të fokusohet te nevoja emergjente për të përmirësuar sistemin, për ta sjellë qytetarin në qendër të politikave që ndiqen, për të pas standarte në ofrimin e shërbimeve dhe për të respektuar dinjitetin e gjithësecilit, në rradhë të parë të atyre që veshin bluzën e bardhë ‘

Read more

Mjeku ishte në operacion, kolegët: U arrestua me uniformën e spitalit, ndërhynë si të ishte kriminel


Policia ka arrestuar një mjek reanimator te spitali i Traumës. Mjeku dyshohet të jetë kapur në flagrancë brenda ambienteve të spitalit duke marrë ryshfet nga pacientët. Shuma nuk është e konfirmuar!

Arrestimi i mjekut në spitalin e Traumës, konsiderohet si tepër e rëndë dhe e papranueshme nga kolegët e tij. Gazetarja e gazetës Shëndeti, Iliada Kovaçi ishte sot në spitalin e Traumës për të folur me personelin mjekësor, për rastin, ku midis të tjerash mjekët u shprehën se mjeku ishte në sallën e operacionit gjatë kohës që ka ndërhyrë policia.   

Kjo situatë ishte tepër e rëndë. Ka qenë në operacion pra, ka lënë një të sëmurë në operacion. Këta që e kanë arrestuar kanë rrezikuar jetën e atij pacientit tjetër. Mjeku doli me uniformë spitali nga zyrat e institucioneve shëndetësore që është shumë e rëndë sepse tek e fundit mjek është, nuk është as i armatosur që të kapet në flagrancë dhe tjetra që dhe në bazë të kodit penal është e kundërligjshme fakti që ai është provokuar”, u shpreh njëri nga mjekët e spitalit të Traumës

Duke e quajtur këtë ngjarje si të qëllimshme dhe jashtë ligjeve të përshkruara nga kodi penal, stafi mjekësor i mëshon faktit se fokusi duhet të jetë te mënyra e gabuar dhe e kundërligjshme që është kryer procedura e arrestimit, pa mbështetur në asnjë pikë fenomenin e gabuar të rryshfetit.

Pra, ti e provokon në mënyrë të qëllimshme: ‘na këto lekët’, sepse ashtu ka ndodhur të paktën nga informacionet që kemi ne. ‘Na këto lekët në qoftë se do më bësh këtë ekzaminimin’ dhe ai i ka pranuar.  Gabim! Pa diskutim! Unë nuk e mbroj fenomenin por tek e fundit është provokuar nga institucionet shtetërore se ai ka qenë polic i infiltruar. Policët e infiltruar punojnë vetëm për të hyrë në grupe kriminale. Tani se ku është grupi kriminal këtu …”

Pyetur mbi gjendjen shëndetësore të mjekut F.M burime për gazetën Shëndeti thanë se gjendja e tij është stabilizuar ndonëse kjo nuk është hera e parë që përballet me të tilla probleme. Disa kohë më parë ai ka qenë i shtruar në Spitalin e Traumës ku ka kryer edhe një ndërhyrje. Aktualisht për të është marrë masa e sigurisë “arrest në shtëpi” ndonëse ende nuk dihen të tjera detaje.

Gjithashtu u mësua se dy punonjësit e policisë të cilët kryen arrestimin në flagrancë të mjekut F.M janë pushuar nga puna, lajm për të cilin pritet ende një konfirmim zyrtar.

Mjekët nuk kanë pranuar të prenoncohen me emra!

Read more

Në vitin e dytë të pandemisë, vdekshmëria shtesë në vend vijoi të ishte e lartë

Në vitin e dytë të pandemisë, vdekshmëria shtesë19 në vend vijoi të ishte e lartë, sidomos në tremujorin e parë të 2021-it, që përkon me valën e dytë të fortë të pandemisë, pas asaj të tetor – dhjetor 2020. Për vitin 2021, në vend u regjistruan 30,580 vdekje, 20 me një rritje prej 10.8% në krahasim me të njëjtën periudhë të vitit 2020, kur vendi u përball me valën e parë të pandemisë. Në raport me mesataren 2016-2019, periudhë që merret si referencë për krahasimin e vdekshmërisë shtesë të shkaktuar nga pandemia, rritja arrin në rreth 40%

Sipas tremujorëve, rritja e vdekshmërisë shtesë për vitin 2021 erdhi si rrjedhojë e fataliteteve të larta që u shënuan në tremujorin e parë të vitit, kur u raportuan 10,222 humbje jete gjithsej, me një rritje prej 61.3% në raport me mesataren e 2016-2019 për të njëjtën periudhë. Në tremujorin e mëparshëm, tetor – dhjetor 2020, që përkon me valën e parë të fortë të pandemisë, ishin regjistruar 9,397 humbje jete gjithsej, me rritje 70% në krahasim me mesataren e të njëjtës periudhë 2016-2019. Pas marsit 2021, vala e pandemisë filloi të lehtësohej, por numri i vdekjeve vijoi të mbetej më i lartë në krahasim me mesataren e para pandemisë, përkatësisht +21.3% në tremujorin e dytë 2021, +29.6% në tremujorin e tretë 2021 dhe +42% në tremujorin e katërt 2021, (ndonëse në raport me tremujorin e katërt 2020, vdekjet shtesë ranë me 16.6%)

Edhe përgjatë vitit 2021, Shqipëria vijoi të ishte një nga vendet me rritjen më të lartë të vdekshmërisë shtesë në Evropë. Në dy vitet e pandemisë, 2020-2021, Shqipëria kishte rritjen e tretë më të lartë kumulative të vdekjeve në Evropë (+33.2), në krahasim me mesataren dy vjeçare 2016-2019, kur nuk kishte filluar ende pandemia, pas Kosovës (+38.1%) dhe Maqedonisë së Veriut (55.1%), sipas të dhënave të Eurostat dhe raporteve statistikore të Maqedonisë së Veriut dhe Kosovës/Shoqata Together for Life
.

Read more

Dibra dhe Korça, me tkurrjen më të lartë të lindjeve në 6-mujor, shumica e qarqeve, rënie dyshifrore

Numri i lindjeve është duke rënë me shpejtësi në të gjitha qarqet e vendit vit pas viti, por në 6 mujorin e parë 2022 fenomeni ishte më i fortë në qarqet e Dibrës dhe të Korçës.

Sipas të dhënave të INSTAT, në janar-qershor 2022 lindjet në shkallë vendi pësuan rënie vjetore me 9 për qind, por në qarqet e Dibrës dhe Korçës tkurrja ishte përkatësisht 23.8 % dhe 20%.

Të dhënat tregojnë se në qarkun e Korçës lindjet ranë me gati një të katërtën në harkun kohor të një viti, teksa faktorët lidhen me emigracionin e mprehte, plakjen e popullsisë dhe rënien e normave të lindshmërisë për gratë që jetojnë në atë zonë.

Rënia e lindjeve lidhet me të njëjtat arsye edhe në Dibër, ku qarku vit pas viti po humbet popullatën e re në moshë si rrjedhojë e normave të larta të emigrimit të brendshëm dhe emigracionit.

Bashkitë e vogla dhe sidomos zonat rurale të vendit janë duke u shpopulluar më shpejtësi. Çiftet e reja nuk po ndërtojnë jetën në këto zona, jo për arsye ekonomike, por nuk nga mungesa e shërbimeve arsimore cilësore. Në shumicën e fshatrave shqiptare janë krijuar shkolla kolektive nga numri i pakët i fëmijëve. Për ketë arsye shumë prindër largohen nga vendbanimet e tyre kur fëmijët i afrohen moshës së shkollës.

Shumica e qarqeve kishin rënie dyshifrore të lindjeve në krahasim me gjashtëmujorin e parë. Pas Dibrës dhe Korçës, Shkodra kishte rënie me 18%, Berati me 13.2%, Fieri me 12.4% dhe Kukësi me 10.5%.

Rënia e lindshmërisë ka prekur edhe Tiranën. Pavarësisht se popullsia e kryeqytetit vjen në rritje nga viti në vit, numri i lindjeve ka nisur rënien. Në 6-mujorin e parë 2021 lindjet në qarkun e Tiranës shënuan rënie me -3.5%.

Përveç normave të lartë të emigracionit që po ndikojnë negativisht lindjet, shtyrja e moshës për martesë, synimet për karrierë dhe në shumë raste pamundësitë ekonomike po bëjnë që gratë shqiptare që jetojnë në Shqipëri të lindin gjithnjë e më pak fëmijë.

Kjo tendencë po pasqyrohet qartë në rënien vit pas viti të indeksit Sintetik të Fekonditetit (ISF), i cili tregon numrin mesatar të fëmijëve që pritet të lindë një grua në moshë riprodhuese.

INSTAT raportoi se indeksi sintetik i fekonditetit ra në 1,32 fëmijë për grua më 2021 nga 1,34 fëmijë që ishte ky tregues më 2020 dhe 1,36 që ishte në vitin 2019. Në vitin 2001, sipas INSTAT, ky tregues ishte 2.1, ndërsa në vitet 1970 ishte mbi 5.

Kjo do të thotë se 100 gra pritet të lindin 132 fëmijë nga rreth 210 fëmijë në vitin 2001 dhe 500 fëmijë në vitin 1970.

Me këtë ecuri popullsia e Shqipërisë pëson rënie në mënyrë të pakthyeshme për shkak se tashmë lindshmëria është shumë poshtë normës së zëvendësimit dhe gratë nuk arrijnë të zëvendësojnë vetveten. Kjo do të thotë se në të ardhmen popullsia do të pakësohet, por do të ketë gjithnjë e më pak femra, të cilat janë baza e riprodhimit.

Read more
sqAlbanian